Kidung Sukmo X - Manunggaling kawulo lan Gusti

X Panunggal sarana kamardikan saka seleh.

Bawarasa kang kaping XV, isiné isih nedya mikukuhi katerangan bab kapribadéné Ingsun, nanging nganggo sarana istilah anyar, yaiku Purusa. Réhné uga wigati tumrap undaking kamantepan lan keyakinan, mula kita pacak, kidung kaping 16 nganti 20 iki :

Kidung Sukmo IX - arti kuda pada kereta krisna

IX Prasemoné jaran telu kang nggéréd kréta.

 Ing bawarasa kang kaping XIII, Sri Kresna mindakaké badan wadag kadidéné pategalan, déné Sukma Sejati kadidéné kang ndarbéni lan meruhi. Kidung kang kamot ing pérangan iki sejatiné ora banget-banget bédané karo wejangan-wejangan kang wis kepungkur. Mung nedya ngantepaké wigatiné Roh kang dumunung ana ing angganing manungsa, déné pategalan mung saderma dadi panggonan nenandur, kang kudu diupakara kanthi becik.

Kidung Sukmo VII - siapa yang disebut Tuhan

VII Sapa kang diarani ingsun iku?

Ngudi kasampurnan iku pancén ora gampang, akéh banget bégalané. Tataran kang wiwitan : merangi kekarepan lan indriya kang asor baé, wis dipralambangi déning rangu-ranguné Arjuna enggoné nedya nyirnakaké Kurawa. Abot banget linakonan, marga wis kadung mbalung sungsum, wis kadung kérem ing pekareman. Mula akéh banget pangudi marang kasampurnan kang gagal, kang kandeg setengah ndalan.

Kidung Sukmo V - Sepi ing pamrih - rame ing gawe

V Sepi ing pangangkah kebak ing panembah

Ing bawarasa kang kaping IV iki, Sri Kresna nedya mbabaraké wejangan bab panembah manut piwulang kuna, kang satemené uga tinemu ing wulang agama-agama kang pada kita rungkepi ing saiki, mung carané enggoné medaraké baé kang béda, mawa tetembungan lan pepindan kang ora gampang tinampa lamba.

Kidung Sukmo IV - 2 jalan mencapai kebahagiaan

IV Dalan loro kanggo anggayuh karahayon

Wis kita aturaké wedarané bawarasa kang kapindo ing pérangan kang wekasan, yén kanggo anggayuh katentreman, luwih disik kudu bisa merangi ubaling pancéndriya. Apa kang sinebut ubaling pancéndriya, uga wis kaaturaké, yaiku dumadi saka kekarepan lan pepénginan kuwadagan kang ora langgeng, sabangsané ma lima utawa ma saptabaya, main, minum, mangani, madon, maling, maoni lan madat. Nanging uga mengku wewatakan-wewatakan asor kang memalangi tindak utama, yaiku : méri, drengki, sréi, jail, pitenah, nepsu, murka, seneng muring-muring, lan sapituruté.

Kidung Sukmo III - Jalan Kebahagiaan

III Dalan tumuju marang katentreman

Wiwit ing pérangan kang bakal kaandaraké iki, Sri Kresna murwani mejang bab sepira bebayané ubaling pancéndriya tumrap panembah marang Kang Maha Agung. Pepénginan sarta kekarepan kan katrem marang babagan kang ora langgeng, yén iki wis bisa disirnakaké, - aran kang wis tetep pikiré, wis santosa sarta wicaksana.

Kidung Sukmo II - Keabadian Roh / Jiwa

II Sukma Utama Roh Iku Anane Langgeng

Kang disik, Sri Kresna nerangaké marang Arjuna, yén kang aran wong mati iku sejatiné mung ragané baé kang mati, nanging Jiwané ora bakal mati. Mula saka iku bab bakal patiné para kadang Kurawa ana ing sajroné paprangan, ora perlu disedihaké, ora perlu diprihatinaké. Ing kéné Sri Kresna banjur medar falsafat Hindu kang ngyakinaké anané tumimbal lahir utawa panitisan, kang ing bab iki kena diengga lelimbangan tumrap para pangudi kawruh kasampurnan.

Mangkéné wiwitané wangsulané Sri Kresna :

Kidung Sukmo 1 - Bhagawad Gita

I.

PEPINDAN ABOTE WONG AREP NINGGALAKÉ PAKAREMANÉ

Kaya kang pada dikawuningani, dumadiné wejangan Bhagawad Gita utawa Kidung Sukma iku rikala Arjuna arep umangsah perang Bharatayudha. Bareng tekan tengah-tengahing barisan antarané barisan Pandawa lan Kurawa, pirsa yén ing barisané mungsuh tinemu para kadangé déwé, para sanak lan guruné, - Arjuna banjur ngalumpruk, ilang dayané. Sri Kresna kang ngusiri kréta perang, banjur paring wejangan kang supaya Arjuna éling kuwajibané satriya, pulih daya kekuwatan lan semangaté. Iya wejangan iki kang diarani Kidung Sukma.

KIDUNG SUKMO

Ing jamané alam nedya bali marang kapribadén nasional, aapa ora prayoga yén kita déwé njarwakaké lan mbabar manéh “Bhagawadgita” kang laras karo jiwa kapribadén kita déwé ?

Marga isiné Bhagawadgita pancén béda karo buku-buku liyané, bédané saka duwuring ngélmuné, saka wingiting kekerané, saka adiluhungé kawruhé.