Kidung Sukmo XI - Ringkasan Bhagawadgita

XI Reringkesan wejangané Sri Kresna

Piwulang luhur kang wis diwejangaké déning Sri Kresna marang Arjuna kamot ing “Bhagawad Gita” kaya kang wis kaaturaké ing ngarep mau kabéh, yén diprinci sarta diandaraké nganggo tetembungan prasaja lan tanpa pralambang, reringkesané kurang luwih kaya mengkéné:

Kidung Sukmo X - Manunggaling kawulo lan Gusti

X Panunggal sarana kamardikan saka seleh.

Bawarasa kang kaping XV, isiné isih nedya mikukuhi katerangan bab kapribadéné Ingsun, nanging nganggo sarana istilah anyar, yaiku Purusa. Réhné uga wigati tumrap undaking kamantepan lan keyakinan, mula kita pacak, kidung kaping 16 nganti 20 iki :

Kidung Sukmo VIII - sembah bhakti

VIII Panembah kang muhung karanan panembah.

Saka wigatiné nerangaké nganti tapis bab kahanané Ingsun kang merlokaké pepindan rupa-rupa, - ing bawarasa kang kaping X, Sri Kresna isih nutugaké paring pangandika bab kang wigati mau. Réhné katerangané mau sejatiné akéh kang pada baé karo apa kang wis diwedaraké ing pérangan kaping IX, mula ing kéné iya mung kita aturaké pokoké baé :

Kidung Sukmo VII - siapa yang disebut Tuhan

VII Sapa kang diarani ingsun iku?

Ngudi kasampurnan iku pancén ora gampang, akéh banget bégalané. Tataran kang wiwitan : merangi kekarepan lan indriya kang asor baé, wis dipralambangi déning rangu-ranguné Arjuna enggoné nedya nyirnakaké Kurawa. Abot banget linakonan, marga wis kadung mbalung sungsum, wis kadung kérem ing pekareman. Mula akéh banget pangudi marang kasampurnan kang gagal, kang kandeg setengah ndalan.

Kidung Sukmo IV - 2 jalan mencapai kebahagiaan

IV Dalan loro kanggo anggayuh karahayon

Wis kita aturaké wedarané bawarasa kang kapindo ing pérangan kang wekasan, yén kanggo anggayuh katentreman, luwih disik kudu bisa merangi ubaling pancéndriya. Apa kang sinebut ubaling pancéndriya, uga wis kaaturaké, yaiku dumadi saka kekarepan lan pepénginan kuwadagan kang ora langgeng, sabangsané ma lima utawa ma saptabaya, main, minum, mangani, madon, maling, maoni lan madat. Nanging uga mengku wewatakan-wewatakan asor kang memalangi tindak utama, yaiku : méri, drengki, sréi, jail, pitenah, nepsu, murka, seneng muring-muring, lan sapituruté.

Kidung Sukmo II - Keabadian Roh / Jiwa

II Sukma Utama Roh Iku Anane Langgeng

Kang disik, Sri Kresna nerangaké marang Arjuna, yén kang aran wong mati iku sejatiné mung ragané baé kang mati, nanging Jiwané ora bakal mati. Mula saka iku bab bakal patiné para kadang Kurawa ana ing sajroné paprangan, ora perlu disedihaké, ora perlu diprihatinaké. Ing kéné Sri Kresna banjur medar falsafat Hindu kang ngyakinaké anané tumimbal lahir utawa panitisan, kang ing bab iki kena diengga lelimbangan tumrap para pangudi kawruh kasampurnan.

Mangkéné wiwitané wangsulané Sri Kresna :

Kidung Sukmo 1 - Bhagawad Gita

I.

PEPINDAN ABOTE WONG AREP NINGGALAKÉ PAKAREMANÉ

Kaya kang pada dikawuningani, dumadiné wejangan Bhagawad Gita utawa Kidung Sukma iku rikala Arjuna arep umangsah perang Bharatayudha. Bareng tekan tengah-tengahing barisan antarané barisan Pandawa lan Kurawa, pirsa yén ing barisané mungsuh tinemu para kadangé déwé, para sanak lan guruné, - Arjuna banjur ngalumpruk, ilang dayané. Sri Kresna kang ngusiri kréta perang, banjur paring wejangan kang supaya Arjuna éling kuwajibané satriya, pulih daya kekuwatan lan semangaté. Iya wejangan iki kang diarani Kidung Sukma.